Domowe porządki okazją do ćwiczeń buzi i języka!

Wiosna w pełni, więc już najwyższy czas na wiosenne porządki :) Przy okazji domowych czynności wpadł mi do głowy pomysł, jak urozmaicić ćwiczenia buzi i języka. To ćwiczenie dedykuję przede wszystkim dziewczynkom, miłośniczkom domów dla lalek :)
Na przykład: wyobraźmy sobie, że wnętrze naszej buzi to duży, umeblowany, dwupiętrowy dom. Pierwszy krok: otwieramy wszystkie okna i wietrzymy pokoje (nabieramy dużo powietrza i policzkami przepychamy je raz w lewą, a raz  w drugą stronę, po czym powoli wypuszczamy powietrze na zewnątrz buzi, robiąc długie pssss). Drugi krok: wycieramy kurze z półek  i myjemy podłogę najpierw na pierwszym piętrze (językiem szorujemy wewnętrzną i zewnętrzną powierzchnię górnych zębów). Trzeci krok: wycieramy kurze z półek i myjemy podłogę na drugim piętrze (językiem szorujemy wewnętrzną i zewnętrzną powierzchnię dolnych zębów). Czwarty krok: wyrzucamy śmieci zalegające w naszej piwnicy (energicznie wysuwamy język na zewnątrz buzi i chowamy do środka). Pamiętajmy, że każdą czynność należy powtórzyć kilkakrotnie :) Zachęcam do tworzenia podobnych ćwiczeń i życzę miłego sprzątania!!!

Zgodnie z ustawą  z dnia 4 lutego 1994 r., o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zabrania się kopiowania i wykorzystywania tekstów zawartych na tej stronie bez wiedzy i zgody autora. Wszelkie teksty, jeśli nie zaznaczono inaczej, są własnością intelektualną autora strony.

Bajka logopedyczna ułatwiająca opanowanie poprawnej artykulacji [s]

„Wiosna w smoczej dolinie”

Śnieg już stopniał. Słońce swoimi promieniami ogrzewało całą smoczą dolinę, w której rosły wysokie i smukłe sosny. Pierwiosnki, krokusy i sasanki zakwitały na łąkach, zwiastując  nadchodzącą wiosnę.

Na skraju lasu, w otoczeniu masywnych skał, znajdowała się bardzo stara smocza jaskinia. Właśnie tutaj, stopniowo z zimowego snu, budził się Smoczysław – najstarszy smok mieszkający w smoczej dolinie. Powoli osunął się z wielkiej skały, która była jego posłaniem, sapiąc głośno. Po chwili wstał i rozprostował zdrętwiałe skrzydła, mlaskając paszczą:

– Zjadłbym sssmacznego pssstrąga – pomyślał.

Smoczysław był smakoszem ryb. Lubił sumy, sandacze i łososie. Niestety zimowe zapasy Smoczysława skończyły się i smok musiał opuścić jaskinię w poszukiwaniu smoczych smakołyków.

Na zewnątrz było sucho, więc Smoczysław, wyspany i radosny, wyszedł z jaskini, rozpostarł skrzydła i wzbił się w powietrze. Leciał w stronę górskiej rzeki ponad jaskiniami innych smoków. W dolinie było cicho i pusto. Wszystkie smoki jeszcze smacznie spały w swoich jaskiniach.

Rzeka była jeszcze skuta lodem, więc Smoczysław wziął kilka głębokich wdechów i zaczął zionąć ogniem. Po chwili wytopił sporej wielkości przerębel przez który było widać pluskające w rzece rybki. Zanurzył w nim swoje wielkie łapy i złowił kilka pstrągów. To była pierwsza, wiosenna uczta smoka Smoczysława.

Wiosna tuż tuż...

Przylatujące do Polski bociany zwiastują nadchodzącą wiosnę :) Zastanawialiście się jak je powitać? Przy tej okazji warto sobie przypomnieć jeden z wierszy naszej poetki Marii Konopnickiej :)

Bocian

Bociek, bociek leci!
Dalej, żywo, dzieci!
Kto bociana w lot wyścignie,
Temu kasza nie ostygnie.
Kle, kle, kle, kle, kle!
Bociek dziobem klaska:
— Wyjdźcież, jeśli łaska!
Niech zobaczę, niech powitam,
Niech o zdrowie się zapytam.
Kle, kle, kle, kle, kle!
— A ty, boćku stary,
Piórek masz do pary;
Żaby je liczyły w błocie,
Naliczyły cztery krocie.
Kle, kle, kle, kle, kle!
Nim skończyły liczyć,
Już je zaczął ćwiczyć.
— Oj, bocianie, miły panie,
Miejże dla nas zmiłowanie!
Kle, kle, kle, kle, kle!

Bawiąc się z dziećmi w naśladowanie odgłosów zwierząt np. takich, jakie wydają bociany, możemy wyćwiczyć poprawną artykulację głoski [k], która dwu i trzylatkom sprawia wiele trudności  Często dzieci w tym wieku zastępują ją łatwiejszym dźwiękiem mowy - głoską [t]. Z pewnością wierszyk o przylatujących bocianach pomoże nam w tym :)

Ćwiczenia oddechowe

Wstępem do właściwych ćwiczeń wymowy są m.in. ćwiczenia oddechowe, które mają na celu utrwalenie prawidłowego sposobu oddychania (wdech nosem, wydech ustami) i wydłużenie fazy wydechowej. Ćwiczenia oddechowe powinny być ciekawe i atrakcyjne dla dzieci. Poniżej znajdują się wybrane propozycje: 

• puszczanie baniek mydlanych i dmuchanie na nie, 
• nadmuchiwanie baloników, 
• dmuchanie na wiatraczek, 
• dmuchanie na watę, skrawki papieru i piłeczki pingpongowe, 
• dmuchanie na płomień świecy (bez gaszenia tak, by płomień drgał),
• dmuchanie przez rurkę/słomkę na lekkie przedmioty, 
• zabawę w "wąchanie kwiatków" (wdech nosem, wydech ustami),
• wypuszczanie powietrza jak z balonika (długi wydech ustami),
• wymawianie samogłosek w śpiewny sposób (aaaa, ooooo, uuuu, iiiiii).

Każde ćwiczenie wykonujemy powoli i starannie (bez pośpiechu). Po każdym ćwiczeniu robimy krótką przerwę, by nie doprowadzić do zawrotu głowy. Za każdym razem przypominamy dziecku o prawidłowym wdechu przez nos i wydechu przez usta. Ćwiczenia oddechowe działają również odprężająco i rozluźniająco na ciało i mogą być elementem relaksacji :) 

Logopeda radzi...

Drodzy rodzice,

W trosce o rozwój mowy Państwa dzieci przygotowałam kilka pozycji książkowych, które umożliwią Państwu samodzielną pracę z dzieckiem w domu. Wszystkie ćwiczenia mają formę zabawy i w taki właśnie sposób powinny być prowadzone. Nie należy dzieci zmuszać do wykonywania ćwiczeń. Każde ćwiczenia wykonujemy razem z dzieckiem. Naszym zadaniem (logopedów i rodziców) jest zachęcić dziecko do wspólnej zabawy. Ćwiczenia w formie zabawy mają się dziecku kojarzyć z czymś miłym i wesołym. PAMIĘTAJMY, ŻE INWESTYCJA W MOWĘ DZIECKA, TO INWESTYCJA W JEGO PRZYSZŁOŚĆ”.

MOJE PROPOZYCJE

1.     Izabela Jackowska, Iwona Rutkowska-Błachowiak,  „Dudni, stuka czy puka? Ćwiczenia słuchowe i dźwiękonaśladowcze wspomagające prawidłowy rozwój mowy dziecka”,

2. Katarzyna Szłapa, „Cmokaj, dmuchaj, parskaj, chuchaj. Ćwiczenia oddechowe i artykulacyjne dla najmłodszych”,

3. Iwona Rutkowska-Błachowiak, „Gimnastyka buzi na wesoło. Ćwiczenia narządów artykulacyjnych dla dzieci”,

4.     Izabela Jackowska „Buzi gimnastyka w wierszykach”,

5.   „Co to> Kto to? Ćwiczenia i zabawy z dźwiękiem”, wydawnictwo Seventh Sea,

6.  Ewa Morkowska, Krystyna Żmuda-Trzebiatowska, „Język hop do góry! Ćwiczenia logopedyczne dla dzieci”,

7. Lucyna Jaroch-Połom, „Bajeczki logopedyczne. Zabawne historyjki usprawniające mowę dziecka (dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym),

8. Iwona Widera-Michalak, „Zaczynam mówić. Program rozwijający mowę dzieci najmłodszych z problemami w mówieniu”,

9.     Iwona Michalak-Widera, „Już mówię. Część 2”,

10.Iwona Michalak-Widera, „Śmieszne minki dla chłopczyka i dziewczynki – ćwiczenia usprawniające wymowę”. 

Życzę dobrej zabawy i wielu sukcesów  w mówieniu,

Anna Świerek

Jakie ćwiczenia wspomagają rozwój mowy dziecka?

Prawidłowy rozwój mowy zależy od wielu czynników: 

• prawidłowe funkcjonowanie OUN,
• sprawny słuch fizyczny, 
• prawidłowy słuch fonematyczny i fonetyczny,
• prawidłowa budowa aparatu artykulacyjnego,
• sprawność narządów mowy, 
• sprawność intelektualna,
• wzorce wymowy dostarczane przez środowisko. 

Aby zapewnić prawidłowy rozwój mowy, warto wykonywać następujące ćwiczenia:

• ćwiczenia oddechowe (dmuchanie na płomień świecy, wiatraczek, piórka, watki, bańki mydlane, lekkie piłeczki itd.),
• ćwiczenia aparatu artykulacyjnego (ćwiczenia warg, języka, policzków, podniebienia miękkiego, żuchwy),
• ćwiczenia artykulacyjne (utrwalanie prawidłowej wymowy głosek w grach i zabawach logopedycznych),
• ćwiczenia słuchowe (np. zabawy w rozróżnianie odgłosów pojazdów, rozróżnianie i naśladowanie głosów zwierząt, rozpoznawanie źródła dźwięku - miejsca, kierunku, liczby dźwięków, głośności),
• ćwiczenia pamięci słownej (uczenie się krótkich wierszyków na pamięć, opowiadanie bajek, czytanie historyjek, powtarzanie wyliczanek, śpiewanie piosenek, nucenie znanych melodii),
• ćwiczenia rozwijające słownictwo (np. czytanie bajek i krótkich, rymowanych wierszyków, śpiewanie piosenek, opisywanie obrazków, przeglądanie książeczek),
• ćwiczenia rozumienia wypowiedzi (wykonywanie prostych i złożonych poleceń słownych, odpowiadanie na pytanie dotyczące wysłuchanej bajki),
• ćwiczenia w budowaniu zdań i dłuższych wypowiedzi (układanie i opowiadanie kilkuelementowych historyjek obrazkowych). 

Czym jest opóźniony rozwój mowy dziecka, i kto go diagnozuje?

Opóźnienie rozwoju mowy (ORM) to najogólniejszy termin służący nazwaniu zjawiska występującego wówczas gdy, proces kształtowania się i rozwoju mowy u dzieci we wszystkich bądź niektórych jej aspektach (fonetycznym, gramatycznym, leksykalnym czy ekspresyjnym) ulega opóźnieniu, co powoduje, że dynamika rozwoju mowy odbiega od normy przewidzianej dla danej grupy wiekowej. Zjawisko to może być wywołane różnymi przyczynami (definicja G. Jastrzębowskiej). Wyróżnia się dwa rodzaje opóźnionego rozwoju mowy:

• samoistny opóźniony rozwój mowy (SORM), który wynika z zakłóceń indywidualnego tempa i rytmu rozwoju dziecka (wówczas mówimy o dysharmonii rozwojowej), 
• niesamoistny opóźniony rozwój mowy (NORM), który jest konsekwencją zaburzeń procesu rozwojowego. Tego typu opóźnienia są następstwem zaburzeń o określonej etiologii i są ściśle związane z zaburzeniami rozwoju psychoruchowego. Opóźnienia te mają patologiczny charakter (wrodzony albo nabyty). Od początku mowa rozwija się na nieprawidłowym podłożu tzn. nie ma warunków anatomicznych czy psychoneurologicznych do jej rozwoju. 

Rodzice, którzy są zaniepokojeni rozwojem mowy swojego dziecka powinni niezwłocznie zgłosić się do logopedy. Jedynie LOGOPEDA jest specjalistą w tej dziedzinie, i to on określa zarówno etap rozwoju mowy dziecka, jak i rodzaj oraz charakter opóźnienia. Pamiętajmy, że istnieją różnice wynikające z indywidualnego rytmu oraz tempa rozwoju dziecka i w związku z tym nie wszystkie etapy prawidłowego rozwoju mowy pojawiają się u wszystkich dzieci w tym samym czasie. Wszystko zależy od tego, jak duże są to różnice, jaki jest ich charakter oraz jakie są przyczyny. O tym decyduje wyłącznie LOGOPEDA. 

Bibliografia:

• Anna Tońska-Szyfelbein, Opowiedz o ...Terapia zaburzeń mowy u dzieci z afazją, dysfazją dziecięcą lub opóźnionym rozwojem mowy, wyd. Harmonia.